-
Kazimierz Przerwa-Tetmajer “Widok ze Świnicy do Doliny Wierchcichej”
Widok ze Świnicy do Doliny Wierchcichej
Wiersz należący do liryki tatrzańskiej, opisowej. Jest to impresjonistyczny opis krajobrazu. Obraz jest malarski i poetycki, perspektywa z oddalenia i wysokości (opisywany teren ze szczytu). Już pierwszy wers wprowadza nas w wyciszony nastrój panujący w górach. Góry są zastygłe w bezruchu, w spokojnym kolorze zielonym. Las jest uśpiony, wśród zielonych traw bielą się martwe głazy. Światło rozproszone jest przez mgłę, to wskazuje na impresjonizm, w którym bardzo ważnym elementem była gra światła, plama barwna, bez konturów. Widać fascynację autora przyrodą tatrzańską. Specyficzna malarskość tego wiersza jest uderzająca. Pejzaż pełen jest światła i koloru, ale nie ma wyraźnych konturów. Technika, którą posługuje się Tetmajer pozwala uchwycić, odnotować ulotny moment, niepowtarzalną chwilę. Pod koniec wiersza pojawia się przepaść-miejsce ponure i ciemne, budzące grozę, nastrój melancholii i żalu. Jest to liryka nastrojowa, gdyż obraz wyzwala właśnie taki nastrój.
-
Kazimierz Przerwa-Tetmajer “Któż nam powróci”
Któż nam powróci
Wiersz pochodzi z II serii Poezji. Jest to tekst programowy dotyczący dyskusji pokoleniowej. Dwa pierwsze wersy stanowią ramę kompozycyjną, która podkreśla straconą młodość. Podmiot zbiorowy “nam”. Pokolenie młodopolskie zwraca się do pozytywistów, uważając, że nie dali im żadnych podwalin rozwoju. U Tetmajera pojawia się dość znany problem sporu generacyjnego. Warto wspomnieć A. Górskiego i jego artykuł “Młoda Polska”. Skupiał się on na ostrym ataku. U Tetmajera ataku politycznego nie ma, jest odwrócenie zarzutów. Chodzi o wartości duchowe, brak idei, nie przekazanie idei, nie ma żadnej ciągłości międzypokoleniowej. W ostatnim wersie autor stwierdza brak odwagi i mocy zarówno u starych, jak i u młodych.
