-
“Tango” Mrożka a inne utwory.
“Tango” a “Hamlet”:
- Eleonora podobnie jak Gertruda zdradza męża
- Ala i Ofelia cierpią z powodu nieodwzajemnionej miłości
- Edek przejmuje władzę niczym Fortynbras
- tak jak Hamlet Artur dwukrotnie wraca do domu, mając u swego boku Horacja, choć u Mrożka zostaje on rozbity na dwie osoby (Eugeniusz, Edek)
- teatralne eksperymenty Stomila można porównać z wystąpieniem na zamku Klaudiusza trupy aktorskiej
- nocne rozmowy Artura z ojcem są odwróceniem spotkań Hamleta i Ducha, który żądał, by zmazać z niego hańbę zdrady
- pod powłoką idealisty kryje się niewiara w możliwość przywrócenia norm moralnych i ładu społecznego (Artur)“Tango” a “Wesele”
- układ postaci tak skomponowany, że symbolizuje związki społeczno-klasowe. Podkreśla to postać Edka, który jako jedyny spoza rodziny, ale jednocześnie swój, wywodzi się z innej klasy społecznej (inteligencja-lud). Inteligencja w “Tangu” nie jest prawicowa i konserwatywna, ale lewicowa i postępowa. Zabiegi rodziny wokół Edka są parodią chłopomanii.
- motyw ślubu- w obydwu pełni pewnego rodzaju moment graniczny, od którego rozpocznie się proces zmian i odnowy. W “Weselu” na przeszkodzie stoi bierność, a w “Tangu” upodabniają się do swych literackich poprzedników w momencie śmierci Artura.
- motyw tańca- symbol chocholego tańca uległ sparodiowaniu i degradacji: zwycięska okazała się bezmyślna, nieludzika siła- Edek, antykultura. Jest zabawny i zarazem groźny.“Tango” a Gombrowicz
- walka formy z nijakością, konwencji z rozmemłaniem
- absolutna niemożność, w którą popada Artur
- upupiony Eugeniusz, w krótkich spodenkach
- poszukiwanie formy, która mogłaby scialić i zbawić rozpadający się świat -
Na czym polega groteska w dramacie Mrożka “Tango” ?
Problemy ukazane w “Tangu” Sławomira Mrożka, niezwykle poważne i trudne, przedstawione są językiem parodii i groteski. Pisarz kpi ze współczesnego świata, ukazuje go w krzywym zwierciadle, wyolbrzymia i wyszydza jego wady. Mrożek parodiuje w utworze współczesną rodzinę. Już od pierwszej sceny absurd i groteska obejmują panowanie. Komicznie wygląda trójka grających w karty bohaterów: starsza pani w sukni, dżokejce i trampkach, starszy pan w krótkich spodenkach, młody, niechlujny mężczyzna w brzydkiej koszuli. Komizm podkreśla wygląd pokoju. Chaotycznie rozmieszczone meble, katafalk, wózek dziecięcy, mnóstwo rupieci. Ostatnia scena dramatu również jest groteskowa, stary Eugeniusz tańczy w ramionach Edka tango. Nawet śmierć potraktowana jest groteskowo: Eugenia po prostu stwierdza “umieram”, kładzie się na katafalku i spokojnie odchodzi bulwersując tym rodzinę. W utworze widać charakterystyczne dla groteski przemieszanie komizmu i tragizmu, co powoduje, że dzieło jest osobliwe i ekscentryczne. Czytając “Tango” natykamy się na mieszanie słownictwa wyszukanego i wulgarnego, zwłaszcza w rozmowach z Edkiem. Widać kontrast w sposobie wypowiadania się postaci z sytuacją w jakiej się znajdują. Wszystko to tworzy absurdalną rzeczywistość, wynikającą z braku systemu zasad rządzących światem. Mrożek tworzy karykaturę rzeczywistości, by tym wyraźniej ukazać wady społeczeństwa; konflikt jednostki ze zbiorowością, ograniczenia umysłowe i głupotę ludzką. Świat w stanie chaosu, rozbicia wymyka się w uporządkowanej formie jaką jest tragedia. Dlatego Mrożek o poważnych sprawach mówi przy użyciu groteski, absurdu i parodii, a tymi cechami nawiązuje do dramatów Witkacego, Gombrowicza i Różewicza.
