-
O czym pamiętać pisząc pracę maturalną?
Pisząc pracę maturalną, oprócz ciekawego pomysłu musimy pamiętać o formie językowej, o słownictwie, stylu, budowie zdań i innych ważnych aspektach. Warto pamiętać, czym powinien charakteryzować się dobry styl pisania.
- Komunikatywność - dostosowanie stylu do możliwości odbioru czytelnika. Można uzyskać ją przez posługiwanie się językiem poprawnym, unikanie zbyt skomplikowanych struktur zdaniowych, zbyt wyszukanych metafor, obcych słów.
- Jasność - unikanie wieloznaczności, precyzyjność wypowiedzi. Można uzyskać ją przez umięjętny dobór wyrazów, unikanie zbyt wielu homonimów, archaizmów, neologizmów.
- Zwięzłość - ograniczenie środków językowych w celu wyrazistego przedstawienia treści. Unikanie powtórzeń, stosowanie zdań rozbudowanych, lecz bez nadmiaru zbytecznych informacji.
- Żywość - przedstawienie treści w sposób oddziaływujący na wyobraźnię czytelnika. Można uzyskać ją przez stosowanie różnych rodzajów zdań (pytania, wykrzyknienia itp.), można zastosować elementy dialogu, opowiadania.
- Obrazowość - przedstawienie barwne uczuć i myśli autora, w celu wywarcia odpowiedniego wrażenia na czytelniku. Można uzyskać ją przez umiejętne stosowanie przenośni, związków frazeologicznych, przysłów, sentencji, epitetów.
-
W jaki sposób interpretować prozę? Wskazówki
Proza to przeciwieństwo wiersza, to mowa niewierszowana, niewiązana, traktowana często jako mowa naturalna, bezpośrednia. Nie spodziewamy się w niej bogactwa środków stylistycznych, lecz konkretów. Proza często pojawia się w tematach maturalnych, w typowych wypracowaniach szkolnych. Oto 10 wskazówek, które pomogą w lepszym interpetowaniu i analizowaniu epiki.
1. Pamiętaj, by zawsze zaczynać od dokładnego przeanalizowania polecenia.
Jeżeli analizujesz fragment utworu, koniecznie odnoś się również do pozostałej części dzieła. Jeżeli masz porównać dwa fragmenty odpowiedz na pytanie: co je łączy, a co dzieli?2. Staraj się unikać streszczania, przepisywania zbyt długich fragmentów tekstu.
3. Zwracaj uwagę na narrację.
Osoba mówiąca to zarysowana postać, czy tylko głos mówiący? Wypowiada się w pierwszej czy w trzeciej osobie? Czy jest obiektywny, czy subiektywny? Wszechwiedzący, usutuowany wewnątrz świata przedstawionego, czy może poza nim? Jaki jest jego punkt widzenia, wiedza? Jaki ma stosunek do przedstawianej rzeczywistości? Wystarczy odpowiedzieć na te pytania, a już duża część pracy za nami.4. Ważne jest określenie czasu i miejsca akcji.
5. Nie zapominaj o fabule.
Czy wydarzenia ułożone są chronologicznie, a może są samodzielnymi epizodami? Jaki jest układ zdarzeń, kompozycja? Znajdź zawiązanie akcji, punkt kulminacyjny, puentę. Jeśli tekst nie jest fabularny, to określ czy jest np. eseistyczny.6. Przedstawienie, charakterystyka bohatera/bohaterów.
Większość tematów dotyczy właśnie postaw bohaterów, sposobu kreowania postaci. Czy bohater jest pasywny, czy aktywny; główny czy poboczny, jakie ma cechy, motywację działania itp.?7. Warto wypowiedzieć się na temat roli tytułu.
8. Określ język i styl.
Odpowiedz, czy tekst jest suchą relacją, czy może ma charakter emocjonalny (np. w pamiętnikach)? Przyjrzyj się środkom stylistycznym, czy występują w tekście? Jaka jest ich rola? Znajdź słowa klucze, odczytaj ich sens. Zwracaj uwagę na styl: może jest podniosły, może ironiczny? Czy występuje stylizacja językowa?9. Odnajdź nawiązania do innych dzieł.
Zauważasz jakieś nawiązania? Czy są to nawiązania jawne czy ukryte? Czy są nawiązania do biografii autora? Do wydarzeń historycznych? Jaka jest konwencja literacka: realistyczna, groteskowa, a może symboliczna? Jeżeli w tekście pojawiają się charakterystyczne cechy gatunkowe, należy o nich wspomnieć.10. W zakończeniu warto zawrzeć uogólniającą tezę. Wyciągaj wnioski, oceniaj, wyraź swoje zdanie- to zawsze jest cenniejsze niż powtarzanie informacji za analizowanym tekstem.
-
10 rad jak zdać maturę ustną z języka polskiego
Matura zbliża się wielkimi krokami. Stres przed porażką, przemęczenie nauką, ogólne zrezygnowanie dopada zapewne każdego maturzystę prędzej czy później. Najważniejsze to nie poddawać się, bo jak inni mówią po latach: “matura to bzdura”. Z perspektywy czasu egzamin maturalny bywa jednym z najłatwiejszych w życiu. Egzaminy na studiach to dopiero wyzwanie!
Ale trzeba się skupić na maturze, bo bez matury nie ma szans na żadne studia. Dlatego przygotowałam dla Was 10 rad jak zdać maturę ustną z języka polskiego. Stworzyłam je w oparciu o własne doświadczenia. Mogłoby się wydawać, że właśnie ten egzamin jest najłatwiejszy. Ale diabeł tkwi w szczegółach, i trzeba przyłożyć się do matury ustnej równie mocno jak do pisemnej.
1. Po pierwsze trzeba przygotować prezentację maturalną najlepiej własnoręcznie.
Nie muszę chyba przypominać ile zalet ma pisanie osobiście wszelkich prac- od razu uczymy się, wiemy o czym jest praca, z jakich książek korzystaliśmy, przy okazji mamy powtórkę do matury pisemnej. Najlepiej jest napisać pracę co najmniej miesiąc przed egzaminem. A co jeśli zakupiliśmy gotową pracę, lub zleciliśmy jej napisanie? Jest to najgorsza forma przygotowania do matury ustnej. W takiej sytuacji pozostaje nam dokładne przeczytanie kilkadziesiąt razy całości. Musimy znać bardzo dobrze wszyskie lektury z bibliografii i orientować się o czym jest praca.
2. Nie uczymy się tekstu na pamięć!
Nie można “wkuć” tekstu prezentacji. Sztuczna recytacja nie spodoba się komisji, a co jeśli ze stresu stracimy wątek? Właśnie po to mamy plan ramowy, możemy sprawdzać na bieżąco czy mówimy w dobrej kolejności. Jeśli sami pisaliśmy pracę, na pewno będziemy wiedzieć o czym powinniśmy mówić.
3. Postarajmy się, aby nasza prezentacja była ciekawa
Prezentacje multimedialne, kopie obrazów, fragmenty słuchowisk- urozmaicają wypowiedź i nie pozwalają komisji zasnąć podczas naszego wystąpienia. Dlatego najlepiej przygotować sobie tego typu pomoce, ciekawa prezentacja zostanie w pamięci egzaminatorów. Na pewno będzie wyżej oceniana niż nudny, monotonny wywód na temat lektur szkolnych.
4. W swojej pracy nie bazujmy na streszczeniach i ściągach.
Najlepiej wykorzystać fachowe opracowania naukowe, które później dołączymy do bibliografii. Ściągi i streszczenia dostępne w Internecie nie zawsze są kompletne i prawdziwe, korzystają z nich tylko leniwi. Postarajmy się znaleźć w bibliotece opracowania naukowe, gdyż zawierają informacje nie omawiane w szkole. Dzięki temu nasza praca na pewno nie będzie podobna do innych, nawet w przypadku gdy cała klasa wybierze ten sam temat.
5. Ćwiczmy przemowę przed lustrem!
Może się to wydawać banalne, ale właśnie takie ćwiczenia najlepiej nam pomogą. Można też przemawiać przed znajomymi, rodzeństwem, rodzicami. Dzięki temu wystąpienie przed komisją nie będzie tak stresujące, bo “praktyka czyni mistrza”. Słuchacze powiedzą nam co źle robimy, a może ćwicząc przed lustrem sami zauważymy błędy, które powinniśmy naprawić.
6. Popracujmy nad głosem
Monotonne, ciche lub zbyt głośne mówienie wpływa na jakość naszej prezentacji. Komisja może nie dosłyszeć wielu szczegołów, lub ich nie zrozumieć. Egzaminatorzy mogą też pomyśleć, że praca nie jest naszym dziełem skoro tak cicho i niepewnie mówimy. Pamiętajmy, by mówić naturalnie, wyraźnie, nie krzyczeć ani nie szeptać. Trzeba być zrozumiałym i pewnym siebie. Modulować głosem, zwłaszcza jeśli mamy w prezentacji pytania retoryczne lub cytaty z książek.
7. Używajmy poprawnej polszczyzny
Nie zapominajmy, że nasz język również będzie oceniany. Nie tylko w prezentacji, ale zwłaszcza przy odpowiedziach na zadane pytania. Dlatego starajmy się mówić poprawnie, zanim zaczniemy odpowiadać zastanówmy się co chcemy powiedzieć. Nie używajmy potocznego języka! Już parę tygodni przed egzaminem starajmy się w szkole, w domu, z przyjaciółmi rozmawiać poprawną polszczyzną. Wtedy stanie się to naszym nawykiem, i nie trzeba będzie się obawiać, że przed komisją o lekturze powiemy: “była bardzo fajna!”.
8. By odpowiedzieć na pytania kosmiji- trzeba znać bibliografię!
Znajomość lektur i opracowań to podstawa. Zazwyczaj komisja zadaje pytania odnośnie lektur, rzadziej pytają o opracowania. Mimo to trzeba je znać, bo można w odpowiedzi powołać się na opinię autora jakiejś fachowej książki. Jeżeli nie czytaliśmy wszystkich lektur, trzeba się liczyć z tym, że przy odpowiedzi słabo wypadniemy, tym samym otrzymamy mniejszą ilość punktów. Dlatego czytajmy ze zrozumieniem lektury!
9. Wygląd też ma znaczenie
Ubiór schludny, miła prezencja, uśmiech budują nasz wizerunek. Komisja nie ocenia naszego wyglądu, ale na pewno inaczej spojrzy na elegancko ubraną osobę, niż na kolegę w dresach i koszuli. Ubiór świadczy o naszym stosunku do egzaminu.
10. Rozluźnijmy się i nastawmy pozytywnie
Nie panikujmy dzien przed egzaminem, nie uczmy się na pamięć w ostatniej chwili. Dzień przed maturą poświęćmy na relaks, wypoczynek, miłą rozmowę, spacer. Odstresujmy się jakimś sportem, nie skupiajmy się cały czas na egzaminie. Przecież wszystko pójdzie dobrze, tyle się napracowaliśmy, uczyliśmy więc na pewno zdamy! Z takim nastawieniem podbijemy świat! Nie dajmy się stresowi, jesteśmy zdolni i pewni siebie, dlatego maturę już “mamy w kieszeni”.
Życzę wszystkim powodzenia!
