Język i styl w “Lalce”

Różne odmiany stylizacji

1. STYLIZACJA NA JĘZYK NARODOWOŚCI ŻYDOWSKIEJ:
“Pan nie ma do mnie żaden interes? (…) - nie, nie.. - Git! - mruczy Szlangbaum”
“Pan ujął się za mój Henryczek, pan nie prześladuje Żydów”
2. STYLIZACJA NA POLSKO-NIEMIECKĄ ODMIANĘ:
“Sag mir- powiedz mi: was is das? co jest to?”
“Do czego potrzebuje się cynamon? Do zupe, do legumine potrzebuje się cynaom. Co to jest cynamon? Jest taki kora w jedno drzewo”.
3. STYLIZACJA NA JĘZYK LUDOWY:
“I no mi gadaj prawdę”
“Bodajem zdechł”
4. STYLIZACJA NA SUPER POPRAWNY JĘZYK SŁUŻĄCEGO:
“Pan baron leży chory i nikogo nie podejmuje, bo jest doktor”
“Przyszedł ten pan, co już u nas bywał”
5. STYLIZACJA NA JĘZYK WARSTWY KUPIECKIEJ (profesjonalizmy):
“Mam do dyspozycji towarów za trzy do czterech milionów rubli rocznie”
“Spinki, szminki, portmonety…dobrze…rękawiczki, wachlarze, krawaty…tak jest.”

W powieści daje się zauważyć także indywidualizację języka postaci. Bohaterowie posługują się własnym, zindywidualizowanym językiem. Zabieg ten służy iluzji rzeczywistości.

W powieści występują dwaj narratorzy:
- trzecioosobowy, wszechwiedzący
-pierwszoosobowy, jest bohaterem utworu, znajduje sie wewnątrz świata przedstawionego (Rzecki)
Pierwszy narrator przedstawia świat obiektywnie, z epickim dystansem, opowiada o losach bohaterów, przytacza opinie jednych osób o drugich. Drugi narrator natomiast ma za zadanie, rozszerzyć akcję do lat 40 XIX wieku i ukazać subiektywnie relacjonowane przez pierwszego narratora zdarzenia.

“Lalka” jest książką o miłości, przyjaźni, Warszawie, życiu społeczeństwa polskiego w drugiej poł. XIX w., o codzienności warszawiaków, o historii kupca, o biznesie i karierze, o pieniądzach, o bogactwie i nędzy, o handlu, o Żydach, o czekaniu, o Napoleonie, o marzeniach itp. To świadczy o wielkim bogactwie książki.