Pieśni maryjne

MOCNE BOSKIE TAJEMNOŚCI anonimowa pieśń o zwiastowaniu Maryji, powstała zapewne w 1 poł. XV w. Twórca zmierzał do sylabicznej budowy, chociaż jej w pełni nie osiągnął. Pięciowersowe i trzywersowe zwrotki w przeważającej części mają wersy ośmiozgłoskowe. Odstępstwa dotyczą zwłaszcza ostatnich linijek krótszych, 6 lub 7zgłoskowych. Tekst jest silnie zrytmizowany, dzięki osiągniętej w dużym stopniu regularności w budowie stroficznej i wersyfikacyjnej oraz zastosowanym rymom, z reguły żeńskim, gramatycznym, dokładnym kojarzącym wersy parzyście. Ze względu na nieparzystą liczbę wersów w strofach rymowaniu nie podlegają ostatnie linie, w których autor umieścił treści szczególnie istotne, warte zaakcentowania.

Boskie tajemnice, które poeta chciał przekazać czytelnikom, dotyczą Maryjej wielebności, czyli wspaniałości, którym dają wiarę nabożni i pokorni chrześcijanie. Podmiot przypomina, że Anioł Gabriel zwiastował Jej wyzwolenie dusz świetych ojców z otchłani, zaś Ona-jak róża czyrwona-obawiała się ogłoszonej przyszłości, ponieważ ślubowała życie w czystości. Anioł pokornie wyjaśnił Maryji, że porodzi Zbawiciela za sprawą Ducha Św. z łaski Bożej. Na te słowa promień z obłoku wypuścił zawsze świecące słońce i gwiazdę, które pokłoniły sie Maryji-najpiękniejszej i najwspanialszej pod każdym względem.
Podmiot nawołuje, by u Maryji szukać milości i wiernie Jej służyć, ponieważ jest Ona między kwiaty kwiat-najdelikatniejsza, najpiękniejsza. Na koniec ujawnia się sam autor, jako ten, który zachęca do szacunku i powierzenia swoich trosk Maryji- obrończyni człowieka. Maryja opisywana jako Lilia, róża, nard. Słońce i gwiazdy są jej podporządkowane, oddają jej hołd. Pochwała wielebności Maryji uwieczniona przez Mistrza Macieja ma na celu zjednać Jej serca ludzi oraz nauczyć ich zaufania i powierzenia swoich trosk.

Język:
-fonetyczna postać starpolskiego wyrazu krześcijaństwo, korow(chórów)
-atrakcje leksykalne: przez zapadu-bez zajść; rzecznica -obrończyni; śmierne-pokorne
-dawne złożone formy czasu przeszłego: jest wypuścił, jest rozmawiał
-wyrażenia przyimkowe z dawnym “k”: k niej, k tobie

Pieśń składa się z części:
Po wezwaniu “wiernego krześcijaństwa” do sluchania, następują 3 strofy wprowadzające w temat, następnie oparta na apokryfach opowieść o cudownym poczęciu Maryi,o jej mlodości, oparta na Ewangelii historia zwiastowania, wariantowe zwrotki pochwalne oraz modlitewne zakończenie.

MARYJA, CZYSTE DZIEWICE jest to tzw. pieśń preambuliczna- rymowane wezwanie do wspólnego odmawiania modlitwy “zdrowaś Maryjo” podczas kazania. W praktyce mogła przybierać formę recytacji lub śpiewu, po którym wierni odmawiali wraz z kapłanem polski tekst pozdrowienia anielskiego. Po “Bogurodzicy” jest to najstarsza pieśń maryjna: powstała już w XIV w. na co wskazują liczne archaizmy leksykalne i gramatyczne.
Prośba do Maryji o wstawiennictwo “o wspomoc,na duszy, na ciele wzmoc”. Podmiot twierdzi, że kiedy Maryja się modli to wszyscy święci się modlą, a kiedy milczy, milczy cały świat. Na końcu jest pozdrowienie Maryji słowami archanioła Gabriela. Opętani grzechem, słabościami ludzie proszą i wierzą, że Maryję Jezus wysłucha, bo jest jej Synem.
9 strof 3wersowych, dwa pierwsze pisane 8zgłoskowcem, ostatni 6zgłoskowcem. Rymy potrójne aaa, wpływa to na rytm wiersza.