CUDOWNE NARODZINY BOLESŁAWA KRZYWOUSTEGO

Księgę pierwszą otwiera epicka pieśń o cudownym poczęciu i narodzinach Bolesława Krzywoustego składająca się z 56 wersów ujętych w 14 strof hymnicznych tzw. ambrozjańskich, o budowie 8a 8a 8b 8b.

Pierwsza strofa zawiera skrót zdarzenia , które za chwilę zostanie przedstawione szczegółowo. Druga- narrator przemawiając do siebie (my) zwraca się bezpośrednio do odbiorców (apostrofa) i usprawiedliwia swój zamiar podjęcia opowiadania: „możemy wam opowiedzieć, jeśli chcecie o tym wiedzieć”. Narrator jeszcze raz przemów podobnie w zakończeniu, aby sformułować cel podjętej przez siebie pracy. Te dwie pierwsze strofy stanowią ogniwo początkowe klamry kompozycyjnej. Narrator stara się zwrócić uwagę odbiorców na siebie. Opowiadanie o cudownym poczęciu Bolesława Krzywoustego obejmuje 9 strof środkowych. Rodzicom przyszłego władcy (Władysław Herman i Judyta) cierpiącym z powodu braku potomka doniesiono, że mogą ubłagać syna u św. Idziego: „Wystarczy odlać ludzką postać i wysłać ją do miejsca kultu znajdującego się w Prowansji” Tak się stało. Drogocenny posąg wraz z darami przekazano przez posłów mnichom klasztoru św. Idziego, którzy swym trzydniowym postem podjętym na Bożą chwałę sprawili, że Judyta poczęła syna. Kiedy posłowie wrócili do kraju zastali królową brzemienną. W taki sposób Władysław i Judyta zostali szczęśliwymi rodzicami.

Treść utworu przywodzi na pamięć opowieść o cudach spełnionych przez świętych. Trudno było o pochwałę wyższą niż sakralizacja narodzin władcy i poddanie go pod opiekę św, Idziego, opiekuna rycerzy. Podniosły ton laudacji podkreśla zapożyczona z liryki liturgicznej hymniczna forma wierszowa. Trzy ostatnie strofy to ogniwo końcowe klamry kompozycyjnej. Narrator formułuje cel pracy: „spisać dzieje tego księcia”.