-
J. Przyboś “Gmachy” “Na kołach”
Gmachy
wiersz o specyficznym układzie. Puenta zastanawia, wynika z tekstu. Jest przysłowiową “kropką nad i”. Pokazuje koncepcję poety: poeta-rzemieślnik stwarza nową rzeczywistość. Poeta to wykrzyknik ulicy- stawia na baczność, zwraca uwagę na coś, co nie jest oczywiste, wzbudza emocje. Prezentuje rzeczywistość miejską: gmachy, bloki. Identyczne budynki przecięte powietrzem-sprawia to wrażenie, że bloki trwają od zawsze, a wiatr, powietrze je rozłupało. Pojawia się budowniczy- jest demiurgiem rzeczywistości, nowoczesności. Puenta łączy się z wykrzyknikiem ulicy: setki wyciągnietych dłoni budowało gmachy. Miasto stało sie przestrzenią masy.
Na kołach
wiersz o podobnej budowie jak poprzedni. Tematem jest miasto, określone piękną metaforą: “miasto kołami woła” (personifikacja). Pojawia się spiętrzona metafora, vivifikacja. Obserwacja z pociągu; stacje się przemieszczają. Ulice zalane domami, co dzień pojawiają się nowe. Dominuje ruch kolisty (koło-symbol miasta, koło-symbol codzienności). Życie miasta wypełnione jest ruchem, dynamiką. Powtarza się to co dnia.
