-
J. Tuwim “Leśna sprawa” “Zadymka”
Leśna sprawa
Wiersz - liryka wspomnienia, liryka refleksyjna. Pojawia się opis przyrody leśnej, wilgoć, chłód, dźwięk (ciurczał). Sytuacja opisana jest w synestezyjny sposób. Natura pochłania podmiot liryczny, jest rozkoszą, staje się niemal niedorzecznym stworem. Pojawia się refleksja metafizyczna: przyroda początkiem i końcem życia człowieka. Las jest pretekstem do opisu sytuacji ludzkiej - metafizyczna koncepcja. Wiersz stroficzny, 4 wersowy, klasyczny, rymy niedokładne- charakter doniosły. Zabawa zgłoskami, asocjacje, rytmika, dźwiękonaśladownictwo.
Zadymka
Wiersz stroficzny, klasycznym rytmika, rymy naprzemienne męskie i żeńskie. Natura współgra z człowiekiem - zadymka, zima, śnieg. Nastrój wiersza pesymistyczny, depresyjny. Pojawia się katastrofizm - bezsens, bezład, dzienny i pokoleniowy (mój wiek). Refren: czy to dobrze, czy źle? Neologizmy: pośnieżne, podzwonne. Ostatni wers: podmiot liryczny to poeta, ocala się przed pesymizmem przez wiersze. Bezprzyczynność daje wierszom w ofierze, wiersz często śpiewany.
-
J. Iwaszkiewicz “Erotyk”, “Groteska”, “Lipiec”
Erotyk
Wiersz nie ma nic wspólnego z erotykiem, to zwykły opis kosza owoców. Twarde czereśnie jak wargi… Symboliczny opis owoców, a język wpływa na podświadomość. Poeta bawi się naszymi myślami, owoc najsoczystszy to tajemnica, jest zasłonięty - być może to pożądanie. Wiersz klasycystyczny, reotryka podniosła.
Groteska
Podmiot liryczny spotyka kobietę w sytuacji egzotycznej, później murzynkę, która przepisuje jego sonet o wyblakłym tonie. Rymy częstochowskie. Groteska samej formy, całej sytuacji. Poeta jest groteskowy w stosunku do samego siebie, jest słabym poetą.
Lipiec
Wiersz o skocznej formie. To, co opisuje to coś frywolnego. Pomdiot liryczny jest szczęśliwy, dominuje euforia, zabawa, witalizm - cieszenie się życiem.
-
Jan Lechoń “Proust”
Wiersz pochodzi z tomu “Srebrne i czarne” - charaketryzującego się neoklasycystyzmem w warstwie ideologicznej (kreacja jako życie, wiara w ludzką twórczość). wiersz stroficzny, 4-wersowy, klasyczny, rymy naprzemienne. Podmiot liryczny 3-osobowy, obserwator. Opisuje śmierć Prousta, któr do ostatniej chwili tworzy, opisuje śmierć w odosobnieniu. Wiersz składa się z trzech części: opis postaci, komentarz, refleksja. Wyczuwa się atmosferę śmieci poprzez nagromadzenie wyrazów opisujących śmierć. Proust pisze autobiograficznie, życiopisanie- ze swojego życia stworzył literaturę. Życie kończy się śmiercią, pisanie korektą. Później są narodziny poprzez lekturę. Pisarz sam reżyseruje śmierć, jest dziełem skończonym. Dopóki poprawia (korekta) dotąd żyje - dużo razy doświadczył śmierci i ją zna. Pisanie to dla niego życie, wie jak śmierć wygląda, ale wie, że nie umrze (wieczne trwanie). Morał: albo wierzy się w sztukę albo w śmierć. Zycie w wierszu jako sztuka, która w ostateczności ocala.
-
Jan Lechoń “Jacek Malczewski”
Wiersz 13-zgłoskowy, podzielony jakby na dwie części: część opisowa oraz część dramatycznej sceny. W części opisowej zawarty jest opis ekfrastyczny (ekfraza - opis dzieła sztuki w poezji), dotyka rzeczywistości neoromantycznej. Treści kradną serca wszystkich, narrator podkreśla, że jest niegośinny w stosunku do tego, co opisywał wcześniej. W opisie dramatycznym pojawiają się chaty bdurne, podłe, smutne. Narrator nie zachwyca się, patrzy obiektywnie na rzeczywistość. Podmiot jest ironicznie nastawiony do Derwida - który jest pielgrzymem, męczennikiem, figurą przychodzacego Mesjasza narodowego. Ma przynieść nadzieję. Mimo tego podmiot liryczny nie jest do końca ironistą. Cierpi, gdyż miał ten sam los. Pomimo, że jego dom jest niegościnny to gdzieś w środku jest nadzieja. W zakończeniu widać o wiele większy pesymizm poety niż w “Herostratesie”.
