-
Cechy epopei
Cechy epopei
1. Akcja rozgrywa się na tle ważnych wydarzeń historycznych.
2. Obszerny utwór pisany wierszem.
3. Realizm szczegółów.
4. Porównania homeryckie (bogactwo środków stylistycznych).
5. Inwokacja.
6. Retardacja (zatrzymanie biegu akcji i skupienie się na opisie przedmiotu charakterystycznego dla epoki).
7. Bohater zbiorowy.
8. Pisany 13-zgłoskowcem.
9. Liczba ksiąg podzielnych przez 6.
10. Synkretyzm rodzajowy, gatunkowy.
-
Kaktus w sercu
Kaktus w sercu
kaktus w sercu
Czy oglądaliście popularny serial “Teraz albo nigdy”?
Pamiętacie perypetie Basi, która postanowiła wydać ksiązkę, by wyładować swoją złość na facetów? Jakie przeżycia związane były z jej wydaniem, promocją?Czy nie ciekawi Was o czym dokładnie jest ta książka?
Teraz jest okazja! Możecie sami przeczytać książkę serialowej Basi “Kaktus w sercu”. Marzenia się spełniają, nie tylko na ekranie. Wystarczy, że zamówicie ją, a w przeciągu kilku dni będziecie mogli zagłębić się w lekturze. Jest lekka, przyjemna no i przede wszystkim ciekawa- najlepsze jest zgadywanie kto jest kim w książce, a kto kim w serialu
Chociaż nie wszystkie postacie można powiązać. Dlatego książka ta może zaskoczyć.Chcesz zaspokoić ciekawość? Zajrzyj tutaj, zdecyduj i czytaj!
-
Język i styl w “Lalce”
Różne odmiany stylizacji
1. STYLIZACJA NA JĘZYK NARODOWOŚCI ŻYDOWSKIEJ:
“Pan nie ma do mnie żaden interes? (…) - nie, nie.. - Git! - mruczy Szlangbaum”
“Pan ujął się za mój Henryczek, pan nie prześladuje Żydów”
2. STYLIZACJA NA POLSKO-NIEMIECKĄ ODMIANĘ:
“Sag mir- powiedz mi: was is das? co jest to?”
“Do czego potrzebuje się cynamon? Do zupe, do legumine potrzebuje się cynaom. Co to jest cynamon? Jest taki kora w jedno drzewo”.
3. STYLIZACJA NA JĘZYK LUDOWY:
“I no mi gadaj prawdę”
“Bodajem zdechł”
4. STYLIZACJA NA SUPER POPRAWNY JĘZYK SŁUŻĄCEGO:
“Pan baron leży chory i nikogo nie podejmuje, bo jest doktor”
“Przyszedł ten pan, co już u nas bywał”
5. STYLIZACJA NA JĘZYK WARSTWY KUPIECKIEJ (profesjonalizmy):
“Mam do dyspozycji towarów za trzy do czterech milionów rubli rocznie”
“Spinki, szminki, portmonety…dobrze…rękawiczki, wachlarze, krawaty…tak jest.”W powieści daje się zauważyć także indywidualizację języka postaci. Bohaterowie posługują się własnym, zindywidualizowanym językiem. Zabieg ten służy iluzji rzeczywistości.
W powieści występują dwaj narratorzy:
- trzecioosobowy, wszechwiedzący
-pierwszoosobowy, jest bohaterem utworu, znajduje sie wewnątrz świata przedstawionego (Rzecki)
Pierwszy narrator przedstawia świat obiektywnie, z epickim dystansem, opowiada o losach bohaterów, przytacza opinie jednych osób o drugich. Drugi narrator natomiast ma za zadanie, rozszerzyć akcję do lat 40 XIX wieku i ukazać subiektywnie relacjonowane przez pierwszego narratora zdarzenia.“Lalka” jest książką o miłości, przyjaźni, Warszawie, życiu społeczeństwa polskiego w drugiej poł. XIX w., o codzienności warszawiaków, o historii kupca, o biznesie i karierze, o pieniądzach, o bogactwie i nędzy, o handlu, o Żydach, o czekaniu, o Napoleonie, o marzeniach itp. To świadczy o wielkim bogactwie książki.
-
Cechy dramatu współczesnego
Cechy dramatu współczesnego:
1. Odrzucenie klasycznej formy - podział na akty i sceny.
2. Nieokreśloność miejsca i czasu akcji.
3. Nieokreśloność bohatera.
4. Fragmentaryczność luźno powiązanych scen.
5. Achronologiczny sposób przedstawienia dziejów bohatera.
6. Odrzucenie klasycznego rozwoju akcji dramatycznej (brak zawiązania akcji, rozwinięcia, punktu kulminacyjnego, rozwiązania).
7. Realistyczne i surrealistyczne sceny.
8. Groteskowość, parodia, ironia.
9. Symultaniczna przestrzeń (w jednym miejscu wiele innych).
10. Synchroniczny czas (wczoraj i dziś jednocześnie). -
Futuryzm w poezji polskiej
Futuryzm
Główna ideą kierunku była pochwała energii, działania, życia, czyli witalizm i aktywizm, odrzucanie przeszłości, patrzenie tylko w przyszłość (futurum – czas przyszły). Futuryści głosili kult techniki, nowoczesności, dynamizmu. Uznawali jedynie aktywną postawę wobec życia, prostotę i radość. Zdecydowanie potępiali przeszłość i tradycję literacką. Utwór literacki według futurystów winien być dostosowany do nowych realiów – charakteryzować się ekonomicznością (maksimum treści przy minimum słów), szokować, być niezwykłym, zwracać na siebie uwagę.
“But w butonierce” Bruno Jasieński
Wiersz dotyczy samego autora, odrzuca on tradycję, krytykuje przeszłość, chwali się. Jest młody, pewnie idzie przez życie, jest genialny, dumny, pyszny. Jego poezja jest doskonała, nikt nie jest w stanie mu dorównać. Fascynuje się sobą. Podobny w swym zachowaniu do Konrada. Wiele wzmianek dotyczących futurystycznych cech wiersza. Wprowadza wiele słów zapożyczonych np. meeting oraz używa nazw określających nową cywilizację. Pojawiają sie neologizmy: “siebiepewny”, “parkocień krokietni”, “echopowiem”. Wiersz jest prowokacją, już sam tytuł na to wskazuje, wywołuje efekt szoku. Autor przede wszystkim odrzuca przeszłość i tym podkreśla fascynację futuryzmem.
“Hymn do maszyny mego ciała” Tytus Czyżewski
Człowiek w wierszu porównany jest do doskonałej, precyzyjnie zbudowanej maszyny. Na jej budowę składają się: serce, mózg, kiszki, żyły, przepona, płuca i żołądek. Opisane są fukncje maszyny - serca, telefonu- mózgu, który wysyła impulsy elektryczne do ciała. Istota człowieczeństwa jest przedstawiona fizycznie, anatomicznie. Wiersz zapisany jest w taki sposób, że wyrazy układają się na kształt ciała ludzkiego- kaligram. Dolna partai wiersza kończy się apostrofą do “maszyny mojego ciała”. Środki stylistyczne:
epitety: elektryczne płuca, skręcony drut, magnetyczna przepona
powtórzenia: raz, raz, raz
przenośnie: kable żył, telefon mego mózgu, maszyno mojego ciała
Zarazem słownictwo, jak i sposób zapisania wiersza świadczy o futurystycznym charakterze wiersza. -
“Ferdydurke” powieścią awangardową
Powieść realistyczna - cechy charakterystyczne
NARRACJA: trzecioosobowa, obiektywna, narrator ukrywa się za światem przedstawionym
ŚWIAT PRZEDSTAWIONY: naśladujący rzeczywistość
BOHATEROWIE: tkwiący mocno w rzeczywistości, normalni ludzie, mający swoje idee, plany, marzenia.
FABUŁA, UKŁAD ZDARZEŃ: oparta na zasadach prawdopodobieństwa i przyczynowości. Powieść łatwo daje się streścić.
JĘZYK I STYL: utrzymany w konwencji realistycznej.
KOMPOZYCJA: zwarta, zamknięta.
“Ferdydurke” cechy charakterystyczne
NARRACJA: wypowiedź narratora rozbita jest na trzy role:
- “ja” narratora odsyłające do autora w przedmowie do Filidora i Filberta, którego rolę Gombrowicz najwyżej sobie ceni
- trzecioosobowy relacjonujący dzieje bohaterów
- pierwszoosobowy, narracja JóziaŚWIAT PRZEDSTAWIONY: udziwniony, zaskakujący Czytelnika.
BOHATEROWIE: przedstawieni w konwencji behaviorystycznej tj. tylko w reakcjach zewnętrznych. Józio to bohater nijaki, nieokreślony nosiciel stanów psychicznych.
FABUŁA, UKŁAD ZDARZEŃ: pojawiają się epizody, które burzą ciąg przyczynowo- skutkowy np. na początku powieści pojawia się element snu, a później przechodzimy do powieści realistycznej. Dla autora wydarzenia nie są ważne, wprowadza je po to, by stworzyć własną filozofię stosunków międzyludzkich. Powieść wymyka się możliwości streszczenia w rozdziałach o Filidorze i Filibercie, które mają charakter dygresyjny.
JĘZYK I STYL: pełen innowacji stylistycznych, sprawia wrażenie zabawy słownej.
KOMPOZYCJA: z jednej strony luźna, otwarta, z drugiej strony kompozycja jest matematycznie przemyślana, składa się z 3 części, do niej zostają symetrycznie wprowadzone dwie nowele i przedmowy do nich.
“Ferdydurke” różni się od powieści realistycznej typem narracji i kreacją świata przedstawionego, który jest udziwniony, zdeformowany, funkcjonuje na pograniczu absurdu. W powieści dominuje parodia w stosunku do utrwalonych konwencji literackich.
Na lekcji powinna dominować funkcja informatywna, funkcja ta na lekcji w powieści nie zostaje spełniona, bo nauczyciel nie dotarł do adresata. Dominują tutaj fukncje: ekspresywna, impresywna (groźby i prośby) oraz funkcja poetycka, akcent pada na dziwny, martwy, pełen utartych frazeologizmów i zarazem tragicznie zabawny język szkolny. W powieści Gombrowicza najważniejszy jest język. -
Adam Zagajewski “Nad morzem”
Nastrój wiersza Adama Zagajewskiego ” Nad morzem” jest radosny, optymistyczny, a zarazem uspokajający. Ma na to wpływ przede wszystkim prostota słów, jakimi opisany jest najzwyklejszy wieczór w uroczym nadmorskim miasteczku. Poeta dostrzega wiele radości w prostych czynnościach, jakie kupcy wykonują zamykając sklepy czy też w geście człowieka, który przygarnia do siebie zbłąkanego kota. Jest też w wierszu nuta melancholii, którą wprowadza spadająca gwiazda. Utwór wzbudza w czytelniku pozytywne emocje i pozwala łatwo wyobrazić sobie ów wieczór.
Podmiot liryczny w utworze Zagajewskiego zachwyca się wieczornym klimatem w nadmorskim miasteczku. Jest pełen radości i optymizmu, dostrzega dużo piękna w prostocie. Jest zafascynowany takim światem, dla innych zwykłym i nużącym. W swoim wierszu przekazuje czytelnikom, że trzeba się cieszyć i napawać pięknem każdej, nawet najdrobniejszej rzeczy tego świata. Autor posłużył się tutaj techniką impresjonistyczną, a głównym tematem wiersza uczynił chwilę radości wieczorem. To z pozoru codziennie i powszechne wydarzenie w jego oczach staje się czymś niezwykłym, gdyż nikt inny nie dostrzega i nie odbiera tego tak jak on. -
Jan Kasprowicz “Nie ma tu nic szczególnego”
Liryk pochodzi z “Księgi ubogich”, na początku i na końcu pojawia się motyw sygnalizujący, że przedmiotem refleksji będzie zwyczajne miejsce, proste. Podmiot liryczny opisuje urodę gór w sposób prosty, używając zwykłych słów. To właśnie one przez swoją prostotę i bezpośredniość oddają piękno natury. Postawa podmiotu lirycznego jest bierna w stosunku do przyrody, nie zauważa w naturze nic szczególnego, ale zarazem zachwyca się jej pięknem. Obraz wyłaniający się z wiersza: drewniana chata, przed nią znajduje się ogródek, w którym odpoczywają zmęczeni pracą ludzie, w pobliżu rosną jesiony, droga przed płotem dokądś prowadzi. Autor zachwyca się prostotą i pięknem świata, zwraca uwagę na detale, które są wartościowe jak las, szumiący potok, kwiecista łąka. Widać ścisły związek podmiotu lirycznego z naturą, krajobraz wpływa uspokajająco, skłania do refleksji. Monolog podmiotu lirycznego kierowany jest do ludzi, którzy śpieszą się “tęsknotą gnani”. Chce zwrócić uwagę na piękno i prostotę miejsca, potępia ludzi, którzy chcą z niego uciec, żądni bogactw, pragnący osiągnąć wyjątkowe cele. Trzeba być pokornym, przyjmować wyroki boskie ze spokojem i ufnością. Żyć jak górale w spójności z naturą, zatopieni w wierze. Życie takie może się wydawać niewyszukane, zwyczajne, ale właśnie przez to piękne, stosowne, zgodne z planem Boga. Dzięki powtarzającym się słowom: “nie ma tu nic szczególnego” poeta osiągnął wrażenie jednostajności, cykliczności. Podobnie jak cykliczna jest natura. Zaakcentował treść wersu, bo przecież coś nie musi być szczególne, aby stać się piękne.
