Andrzej Radek w gimnazjum klerykowskim

Andrzej Radek to bohater utworu “Syzyfowe prace” Stefana Żeromskiego. Andrzej urodził się we wsi Pajęczyn Dolny w rodzinie biednego fornala. Dzieciństwo spędzał beztrosko, pilnował gąsiąt i prosiąt na dworskim podwórku. Pierwszych nauk udzielił my nauczyciel Paluszkiewicz, następnie Radek uczył sie w Progimnazjum w Pyrzogłowach. Po śmierci “Kawki” Andrzej przysiągł sobie, że nadal będzie kontynuował naukę. Po ukończeniu progimnazjum udał się do Klerykowa.
W Klerykowie zamieszkał w domu państwa Płoniewiczów. Udzielał tam korepetycji ich synowi- Władziowi. W zamian za to otrzymywał skromne wyżywienie i mieszkanie. Pierwsze miesiące w gimnazjum upłynęły mu samotnie. Koledzy z klasy wyśmiewali się z jego prowincjonalnej wymowy i skromnego ubrania. Najbardziej dokuczał mu Tymkiewicz. Radek z początku nie zwracał na to uwagi, choć w głębi serca czuł ogromny wstyd i złość.
Któregoś dnia na lekcji geometrii chłopiec nie wytrzymał kolejnej kpiny Tymkiewicza. Zaraz po lekcji rzucił się na niego i pobił go. Całej scenie przyglądał się nauczyciel, który zawiadomił o bójce dyrektora. Wzburzony dyrektor wydalił Radka ze szkoły. Nieszczęśliwy i załamany Jędrek wyszedł ze szkoły i usiadł na pobliskim kamieniu. Kiedy tak siedział usłyszał słowa stojącego przed nim chłopca. Był to Marcin Borowicz. Zaoferował on swoją pomoc i wstawiennictwo u władz szkolnych.
Dzięki pomocy Borowicza, Andrzej mógł powrócić do klasy. W czasie następnych dni próbował odszukać owego ucznia, któremu był wdzięczny za pomoc. Jednak nie zapamiętał rysów Marcina. Andrzej był zdeterminowany w dążeniu do celu, uparty i konsekwentny i właśnie to pomogło mu osiągnąć tak wiele.

“Kamienie na szaniec”-charakterystyka postaci

Zośka, Rudy, Alek byli ludźmi: “którzy potrafią pięknie umierać i pięknie żyć”, do dziś są symbolem bohaterstwa i patriotyzmu. Wszyscy byli odważni, dobrze zorganizowani, odpowiedzialni i szanujący się, razem pracowali i działali.

Zośka - Tadeusz Zawadzki

“Zośka” to syn profesora i działaczki społecznej, zginął w akcji mając 22 lata. Był wysoki, szczupły, wysportowany, o delikatnej cerze i regularnych rysach. Miał jasne włosy i jasnoniebieskie oczy oraz dziewczęcy uśmiech. Miał wyjątkowe zdolności, był inteligentny. Sprawdzał się jako dobry organizator i przywódca, miał szerokie zainteresowania. Cechy jego charakteru to: upór, ambicja, wrażliwość, wyrozumiałość, spokój, opanowanie w działaniu. Lubił samotność, był konsekwentny, przewidujący, odpowiedzialny. “Zośka” był przywiązany do domu rodzinnego i ceniony przez kolegów i otoczenie.

Rudy - Jan Bytnar

“Rudy” pochodził z rodziny inteligenckiej, miał mądrą i życzliwą matkę. Zmarł na skutek skatowania przez gestapo. Był szczupłym, niewysokim chłopcem o piegowatej twarzy i rudych włosach. Był typem intelektualisty, miał uzdolnienia artystyczne, był majsterkowiczem. Troszczył się o własny charakter, był pomysłowy, uparty, wrażliwy, odpowiedzialny, wytrzymały na ból i cierpienie. Rudy był ceniony przez kolegów za wszechstronność, przywiązany do rodziny, nie łamał się pod naporem prześladowców.

Alek - Aleksy Dawidowski

“Alek” był synem kierownika fabryki (aresztowanego w 1939 r.), miał narzeczoną Basię, śmiertelnie ranny w akcji “Pod Arsenałem”. Był wysoki, szczupły, miał jasne włosy i niebieskie oczy. Wiecznie był uśmiechnięty, mówił szybko i dużo gestykulował. Miał niespokojną osobowość, zacięcie przywódcze. Był pasjonatem gór, filozofem, marzycielem, człowiekiem pomysłowym. Był roztrzepany i niefrasobliwy, w chwilach groźnych opanowany, szczery, uczynny, odważny, bezpośredni. Chętnie udzielał rad i pomocy, był uczynny i koleżeński, przywiązany do domu rodzinnego.

“Czy warto mieć przyjaciela?” rozprawka

“Czy warto mieć przyjaciela?”. To pytanie jest stawiane często przez każdego, bez względu na wiek. Przyjaciela szukają zarówno dzieci, młodzież jak i dorośli.
Przede wszystkim nikt nie chce być samotny, istnieje potrzeba przyjaźni i posiadania przyjaciela. Ja mam prawdziwą przyjaciółkę od 9 lat. Jest ona dla mnie powiernikiem tajemnic, pocieszycielem, oparciem w trudnych chwilach. Ufam jej, jest mi bliska, życzliwa, serdeczna. Jesteśmy do siebie przywiązane i wydaje mi się, że to prawdziwa przyjaźń.
Poza tym przyjaciel daje nam poczucie bezpieczeństwa, jest lekarstwem na samotność. Zazwyczaj każdy z nas ma przyjaciela, ale są tacy, którzy szukają go przez całe swoje życie albo rezygnują zbyt wcześnie. W dzisiejszych czasach bardzo trudno znaleźć bratnią duszę, kogoś kto z nami będzie na dobre i na złe, bez względu na majątek, powodzenie czy urodę. Exupery w książce pt. “Mały książę” opisał trud poszukiwania prawdziwego przyjaciela. Przyjaźń i przyjaciele są darem nieba, nie można ich kupić. Niemcewicz ma słuszność mówiąc: “Gdy stracisz co ci fortuna udzieli, dopiero poznasz czy masz przyjacieli”. Prawdziwy kompan jest z nami pomimo kłopotów, braku pieniędzy, choroby itp. W braterstwie nie liczą się puste słowa, lecz czyny. Nie jest naszym przyjacielem człowiek, który przechwala się swoją sympatią do nas, lecz ten, który nas pociesza, pomaga kiedy nie dajemy sobie rady, jest z nami w najcięższych chwilach naszego życia.
Warto mieć przyjaciela, bo bez przyjaźni trudno żyć. Samotna osoba nie zna tej radości, którą mają przyjaciele widzący się po dłuższej rozłące. Przyjaciele to poczucie bezpieczeństwa i świadomość, że nie jesteśmy sami na tym świecie, że są osoby, dla których warto żyć.

Czy warto mieć przyjaciela? Plan rozprawki

Plan rozprawki (przykładowy)

I. HIPOTEZA:
Wydaje mi się, że warto mieć przyjaciela.
II. ARGUMENTY:
1. Przyjaciel jest (może być) powiernikiem tajemnic, pocieszycielem, wzorem, oparciem w trudnych chwilach.
2. Istnieje potrzeba przyjaźni i posiadania przyjaciela.
3. Przyjaciel daje nam poczucie bezpieczeństwa.
4. Przyjaźń i przyjaciele są darem nieba, nie można ich kupić.
5. Przyjaciel lekarstwem na samotność.
6. W braterstwie nie liczą się puste słowa lecz czyny.
III. TEZA:
Warto mieć przyjaciela. Bez przyjaźni trudno żyć.

Warto przed napisaniem rozprawki zgromadzić słownictwo (synonimy, wyrazy pokrewne, różne określenia, związki wyrazowe), a także cytaty, przysłowia i aforyzmy. Przykładowo:
aforyzmy: “Związki przyjaźni powinny być nieśmiertelne, nieprzyjaźni śmiertelne”, “Przyjaciel- ktoś, przed kim można głośno myśleć”
cytaty: “Gdy stracisz co ci fortuna udzieli, dopiero poznasz, czy masz przyjacieli” Niemcewicz.
“Przyjaciele są jak kwiaty, które kochaj, lecz nie zrywaj” Bartels.

Jak napisać rozprawkę?

Rozprawka - pisemny wynik rozważań nad określonym zagadnieniem. W rozprawce staramy się najczęściej coś udowodnić, odpowiedzieć na postawione pytanie, rozwiać jakąś wątpliwość stosując silne argumenty, które przekonają czytelnika.
Każdy uczeń wie, jak trudno napisać rozprawkę. Dlatego pomocne mogą być wskazówki tutaj zawarte, pozwolą one na uporządkowanie argumentów, wybranie odpowiedniego schematu, doboru słów.

Schematy rozprawki

A.
1. HIPOTEZA (wątpliwość, pytanie)
2. ARGUMENTY (wyjaśnienia, uzasadnienia)
3. TEZA (uogólnienie, twierdzenie)

B.
1. TEZA (zdanie, twierdzenie, opinia, którą ma się dowieść)
2. ARGUMENTY (uzasadnienie)
3. PODSUMOWANIE (potwierdzenie tezy, zakończenie)

Wskazówki dla piszących rozprawkę

- należy dokładnie ustalić problem w temacie
- trzeba zebrać materiał rzeczowy, uzasadnić rację, wyciągnąć wnioski, sformułować tezy
- przemyśleć całość problemu, ustalić kolejność argumentów
- napisać plan rozprawki pamiętając o trójdzielnej kompozycji:
a)  wstęp (wprowadzenie, uogólnienie)
b) rozwinięcie (obrona tezy własnymi argumentami, wyciąganie wniosków)
c) podsumowanie (uogólnienie, potwierdzenie rozważań)
- według planu rozwinąć wszystkie jego punkty

Typowe słownictwo dla rozprawki

- ARGUMENTACJA: po pierwsze, jednakże, tymczasem, natomiast, przeciwnie, poza tym, przede wszystkim, zatem, z drugiej strony
- TEZA: zacznę od…, z kolei, przejdę do…, ostatnia sprawa, następne zagadnienie to…, zakończę…
- PODSUMOWANIE: słusznie, niewątpliwie, z całą pewnością, rzekomo, być może

Sposoby wprowadzania cytatów

powołam się na słowa X
X ma słuszność, mówiąc…
słowa X są dowodem
przekonującym argumentem są słowa X
odwołam się do słów X

Cechy dramatu romantycznego

Cechy dramatu romantycznego

1. Zburzenie chronologii utworu.
2. Odrzucenie zasady trójjedności.
3. Elementy fantastyczne.
4. Sceny symboliczne.
5. Elementy ludowości.
6. Zmienny nastrój, styl, język.
7. Synkretyzm rodzajowy.
8. Bohater indywidualista, buntownik.
9. Sceny groteskowe i werystyczne (wprowadzenie zwykłego człowieka).
10. Luźna kompozycja, epizodyczność.

Prekursorem dramatu romantycznego był Szekspir.

Cechy powieści modernistycznej, młodopolskiej

Cechy powieści modernistycznej

1. dwóch narratorów: trzecioosobowy, autorski i obiektywny oraz pierwszoosobowy, subiektywny.

2. formy podawcze są różnorodne: opowiadanie, opis, dziennik, fragmenty listów.

3. świat prawdopodobny, realistyczny, daje się zauważyć troskę o szczegóły (naturalizm).

4. wydarzenia są ułożone chronologicznie, ale tylko pewne wydarzenia opisane szczegółowo.

5. styl jest nastrojowo-symboliczny, apelujący do emocji odbiorcy, osiągnięty przez zastosowanie słownictwa nacechowanego dodatnio lub ujemnie, pojawiają się wieloprzymiotnikowe określenia.

Język i styl w “Potopie”

W “Potopie” możemy odnaleźć różne style:
- styl podniosły- odmiana stylu retorycznego, rezerwowana dla tematów szczególnie doniosłych, dotyczących ludzkiego losu i boskich wyroków, dla bohaterów wysoko urodzonych, dla mów o wielkiej wadze, mających wstrząsnąc odbiorcą i zmienić jego decyzje, cechą charakterystyczną tego stylu jest eksklamacja (są to wykrzyknienia).

- styl familiarny- odmiana stylu potocznego, cechująca się poufałością, zażyłością i bezceremonialnością.

- styl rubaszny- to odmiana stylu potocznego cechująca się pewnym prostactwem, nie zwracaniem uwagi na forum towarzyskie, poufałością o charakterze żartobliwym, swobodnym doborem słów i bezceremonialnością.

- styl wypowiedzi publicystycznej- są to fragmenty będące swoistymi odautorskimi dywagacjami na temat dziejów.

- styl reportażowy- techniką tą posługiwał się autor przy opisywaniu scen batalistycznych.

- styl poetycki- częste wstawki liryczne, w momentach wzruszenia nad pięknem natury, bądź innymi zjawiskami emocjonalnymi. Liczne metafory, porównania.

Środki stylistyczne pojawiające sie w tekście:
1. archaizmy: przeto, pobieży, okrutniem rad, siłam widział
2. makaronizmy: repeto
3. wuglaryzymy i prozaizmy: kury macać, dziewki po łopatkach poklepywać
4. metafory: górnie piać, matka, która nas wykarmiła
5. apostrofy: mości panowie słuchajcie, jaśnie wielmożny panie
6. eksklamacje: wielki to rycerz! w ogień za waćpanem pójdę!
7. inwersje- szyk przestawny